Kültürel Kanon Çalışması
Proje Genel Bakışı
Karşılaştırmalı Kültürel Kanon Çalışma Grubu, Kenan Center’ın 1826’dan 1980’e kadar uzanan dönemde Türk ve Amerikan metinlerinden oluşan karşılaştırmalı bir külliyat oluşturmayı amaçlayan uzun vadeli girişiminin bir parçası olarak yürütülen, bir yıl süreli bir araştırma ve okuma kolektifidir. Akademisyenler, çevirmenler, lisansüstü öğrenciler ve kültür alanında çalışan uygulayıcılar için tasarlanan bu çalışma grubu, her iki gelenekte modernliği şekillendiren edebî, felsefi ve siyasal oluşumların kesişim noktalarını inceleyecektir.
Bu grup, katılımcıların daha az bilinen metinlerle etkileşim kurabileceği, çeviri pratikleri üzerine düşünebileceği ve zaman ile coğrafya boyunca reform, toplumsal cinsiyet, özgürleşme, maneviyat ve muhalefet başlıklarını öne çıkaran iki dilli bir kanonun oluşumuna katkı sunabileceği yapılandırılmış ve iş birliğine dayalı bir alan sağlamaktadır.
Amaçlar
- Modern Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin kültürel ve düşünsel üretimi etrafında süreklilik taşıyan akademik diyaloğu teşvik etmek
- Gelecekte yayımlanmak üzere açıklamalı kaynakçalar ve taslak çeviriler üretmek
- Paneller, podcastler ve okuma salonları dâhil olmak üzere kamusal programları ortaklaşa geliştirmek
- Edebî ve tarihsel sınırlar arasında çalışabilecek donanıma sahip yeni bir akademisyen-çevirmen kuşağı yetiştirmek
Yapı ve Faaliyetler
Grup, Ekim 2025’ten Haziran 2026’ya kadar ayda bir kez çevrim içi olarak bir araya gelecektir. Faaliyetler şunları içerecektir:
- Tematik okuma tartışmaları (metinler İngilizce veya iki dilli formatta sağlanacaktır)
- Çeviri atölyeleri (üslup, etik ve terminoloji odaklı)
- Arşiv ve bağlamsal araştırma yuvarlak masa toplantıları
- Grup üyeleri tarafından ortak küratörlüğü yürütülen kamusal programlar
Her katılımcının final çıktısı olarak kısa bir çeviri (5-10 sayfa), bir araştırma notu veya kamusal kullanıma yönelik bir içerik (deneme, podcast bölümü ya da tartışma rehberi) sunması beklenecektir.
Karşılaştırmalı Okuma Tablosu
Türkiye ve ABD (1826-Günümüz)
| Dönem | Türkiye - Temel Yazarlar & Eserler | ABD - Temel Yazarlar & Eserler | Ortak Temalar |
|---|---|---|---|
| Tanzimat Dönemi (1826-1876) | Namık Kemal (İntibah, Vatan Yahut Silistre), Ahmet Mithat (Müşâhedât), Genç Osmanlı yazıları | Emerson, Thoreau, Harriet Beecher Stowe (Uncle Tom's Cabin), Frederick Douglass (Narrative) | Ulus inşası, özgürleşme, kimlik, reform |
| Geç Osmanlı Dönemi (1876-1923) | Fatma Aliye (Muhadarat), Halide Edib (Handan), Şehbenderzâde Ahmed Hilmi (Amak-ı Hayal), Tevfik Fikret | Mark Twain (Adventures of Huckleberry Finn), Edith Wharton (The Age of Innocence), Upton Sinclair (The Jungle) | Modernlik, sanayileşme, toplumsal cinsiyet, norm eleştirisi |
| Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) | Ziya Gökalp (Türkçülüğün Esasları), Yakup Kadri Karaosmanoğlu (Yaban), Peyami Safa, Ahmet Hamdi Tanpınar (Huzur) | F. Scott Fitzgerald (The Great Gatsby), Ernest Hemingway (A Farewell to Arms), Langston Hughes | Laiklik, milliyetçilik, kültürel kimlik, edebî biçim |
| Cumhuriyet Sonrası Dönem (1950-1980) | Samiha Ayverdi (İstanbul Geceleri), Safiye Erol (Ciğerdelen), Nezihe Araz (Bozkırda Bir Atlı), Sofi Huri | Jack Kerouac (On the Road), Allen Ginsberg (Howl), Betty Friedan (The Feminine Mystique), MLK Jr. | İç ahlak, maneviyat, sivil haklar, feminizm |
| Çağdaş Dönem (1980-Günümüz) | Latife Tekin (Sevgili Arsız Ölüm), Elif Şafak (Baba ve Piç), Orhan Pamuk (Benim Adım Kırmızı) | Toni Morrison (Beloved), Don DeLillo (White Noise), Audre Lorde, Gloria Anzaldúa | Postmodernizm, hafıza, diaspora, küresel anlatılar |

