Binbir Gece Masalları ve Edebi Prestijin Değişen Sınırları: Popüler Bir Öyküden Küresel Bir Klasiğe
Şehrazad'ın sürekli gelişen öyküleri örneği üzerinden, bu konuşma bizleri edebi hayatta kalma, yeniden icat etme ve küresel bir klasiğin oluşumu üzerine düşünmeye davet ediyor.
Bu konferans, Binbir Gece Masalları’nın Orta Çağ Arap dünyasında sözlü ve yazılı anlatıların akışkan bir bütünü olarak şekillenişinden, özellikle Antoine Galland’ın 1704 tarihli Les Mille et Une Nuits çevirisi aracılığıyla Avrupa’daki dönüşümüne uzanan serüvenini izlemektedir. Söz konusu çeviri, bugün oldukça tanınan “Alaaddin” ve “Ali Baba” gibi, Arapça özgün nüshaları günümüze ulaşmamış hikâyeleri de dolaşıma sokmuştur. Hint, Fars ve Arap anlatı geleneklerine dayanan Binbir Gece Masalları, folkloru, fablı, macerayı ve romansı, kendini sürekli yenileyen bir anlatı yapısı içinde bir araya getirir.
Özellikle eserin kültürler arasında değişen edebî statüsüne dikkat çekilecektir. Bu konuşma, modern öncesi Arap dünyasında seçkin edebiyat kültürünün kıyısında konumlanan bir derlemenin, nasıl olup da Avrupa Romantizmine, Gotik kurguya ve modern fantastiğe ilham verdiğini; Voltaire, Goethe, Poe, Borges ve Rushdie gibi birbirinden farklı yazarları nasıl etkilediğini ele almaktadır. Yakın dönem araştırmalardan ve Dr. Gündüz’ün kendi ders deneyiminden yararlanan seminer, çeviri, uyarlama ve edebî itibar meseleleri üzerinde durmakta; bir eserin bir kültürel bağlamda değersizleştirilirken başka bir bağlamda nasıl yüceltilebildiğini sorgulamaktadır.